كه در منيين مىباشد حاصل شود و حصهء از ان در وسط مكان قلب و حصهء ديگر به طرف يمين آن به منزل كبد و حصهء سوم بجانب اعلاى آن به محل دماغ ساكن شود و پس از ان نفوذ كند رطوبتى از وسط به ظاهر و منفذ سره مخلوق شود و هنگام ظهور زبديت در باطن غشاى رقيق بهم رسد و اين را طور اولى از اطوار خلقت گويند و بعد ازين ظاهر مىشود و نقطهاى سرخ بر ان غشاى صفيق و منافذ عروق پديد آيد و خون طمث بجانب منفذ سره جريان يافته باماكن رؤساى ثلاثهء مذكوره نفوذ مىكند و سرّه بهيئت تامه متشكل مىشود پس از ان علقه شود پس مضغه و اين را طور ثانى نامند و درين طور اعضا باندك تميزى مميز مىشود و بجنين از خون حيوانى و طمثى بخشى كافى مترشح مىگردد و آثار نفس ظاهر شود و پس از ان قلب و اعضاى اولى متكون شوند و مزاج ذكورى يا اناثى بر ان فائض مىشود پس انفصال اعضا بعضا عن بعض تمام شود و اطراف متخطط گردد و خلقت تمامى باتمام رسد و هر مرتبهء مذكوره را نيز طورى گفته‌اند و جنين از وريدى كه بمزاوجت شريان از سرهء او داخل مىشود و متغذى مىگردد و براى هر طورى از اطوار مذكوره مدتى قرار داده‌اند و مىگويند كه مدت طور اول پنج يا هفت روزست و مدت طورهاى ديگر سى روز و بقولى چهل و پنج روز اما اقصر مدت در كمال تكون بحسب مزاج افضل سى و پنج روزست و اطول آن چهل و پنج روز و جمهور اطبا چنين گفته‌اند كه از انعقاد منيين چهار نقطه پديد آيد يكى به منزل دماغ و يكى بموقع دل و يكى بموضع كبد و يكى محيط بر هر سه پس قوت مصوره باذن خالقها از نقطهء محل دماغ شاخها و ريشها بروياند و صورت دماغ و نخاع و اعصاب و رباطات و اوتار و عظام ظهر و راس و وجه و حجب دماغ و عضلات پديد آيد و از نقطهء موقع قلب صورت قلب و شرائين بظهور گرايد و از نقطهء موضع كبد صورت كبد و از شاخهاى او ريه و قصبه و غشا و آورده ترتيب يابد و از نقطهء محيط بر هر سه بقاياى عظام جسم و غضاريف و جلد و اظفار و غير آن مخلوق شود و فى الجمله هرگاه منى در رحم قرار يابد نطفه خوانند و چون روزى چند بر ان بگذرد و غشا همچو پوستى كه بر خمير پيدا شود بر وى پديد آيد علقه نامند و چون گوشت گردد مضغه خوانند و چون شكل اعضا خطوط آنها ظاهر شود جنين گويند و چون حس و حركت در ان فائض گردد طفل نامند و مىگويند كه جنين در دو چندان ايام اتمام خلقت حركت مىكند و در سه چندان مدت ايام حركت توليد مىيابد پس اگر بسى و پنج روز تمام الخلقة شود بهفتاد روز به حركت آيد و در دويست و ده روز كه هفت ماه باشد بزايد و اگر بچهل روز تمام الخلقة شود بهشتاد روز حركت كند و به دويست و چهل روز